Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (STAI): ne zaman seçilir, nasıl okunur

İki ayrı formdan oluşan 40 maddelik kaygı öz-bildirimi

Envanter iki bağımsız formdan oluşur ve her form 20 maddedir; toplam 40 madde vardır. Form TX-1 kişinin işaretleme anındaki halini, Form TX-2 kişinin genel olarak nasıl hissettiğini konu alır. Her iki formda da yanıtlar dört basamaklı bir dizide, 1 ile 4 arasında işaretlenir; ancak basamak etiketleri iki formda aynı değildir — TX-1 yoğunluk diliyle, TX-2 sıklık diliyle etiketlenmiştir. Form başlarında ad, cinsiyet, yaş, meslek ve tarih için künye alanları bulunur. Ölçek öz-bildirimdir; danışan formu kendisi okuyup işaretler. Kaynak PDF yalnızca iki form sayfasını içerir; uygulama süresi, tekrar aralığı ya da normatif tablo bu belgede yer almaz.

Hangi formu vereceğine karar verirken zaman penceresine bak

İki form aynı kavramın iki farklı zaman penceresini ölçer ve klinik olarak farklı sorulara yanıt verir. Form TX-1 anlık halin fotoğrafını verdiği için seans öncesi/sonrası, maruz bırakma öncesi/sonrası ya da belirli bir stresörün etrafında tekrar tekrar uygulanmaya elverişlidir. Form TX-2 kişinin genel eğilimini konu aldığı için tek ölçümde daha durağan bir bilgi verir ve kısa aralıklarla tekrarlanmasından beklenen bilgi azdır. İkisini birlikte uygulamak, "bugün gergin olması kendisine mi özgü yoksa duruma mı bağlı" sorusunu ayırt etmeye yarar. Depresif duygudurumla örtüşen ifadeler her iki formda da bulunduğundan, yalnızca bu envanterle kaygı ve çökkünlüğü birbirinden ayırmayı bekleme; ayrıştırma için ayrı bir duygudurum ölçümü gerekir.

Yönerge hız ister: uzun düşünmeden işaretleme

Yönerge iki noktayı özellikle vurgular: doğru ya da yanlış yanıt yoktur ve hiçbir ifade üzerinde uzun zaman harcanmadan, anında hissedileni gösteren seçenek işaretlenmelidir. Bunu formu verirken sözlü olarak da tekrarla; özellikle kararsız, mükemmeliyetçi ya da her seçeneği tartan danışanlarda uzun düşünme, ölçülmek istenen anlık haldeki yanıtı bozar. Form TX-1'in geçerliliği doldurma anına bağlı olduğundan, bu formu eve ödev olarak verecekseniz hangi anda doldurulacağını (örneğin belirli bir olayın hemen ardından) baştan netleştirin; aksi halde "hangi an" belirsizleşir. İki formun basamak etiketleri farklı olduğu için, iki formu arka arkaya verirken ikinci formun etiketlerinin değiştiğini danışana açıkça hatırlatın.

Ters puanlanan maddeler var; anahtar bu kaynakta verilmemiştir

Her form kendi içinde toplanır; iki form tek bir toplamda birleştirilmez, ayrı ayrı raporlanır. Her formda 20 madde, 1–4 arası işaretlendiğinden aritmetik olarak alınabilecek aralık 20–80'dir. Her iki formda da ifadelerin bir bölümü kaygının varlığı, bir bölümü ise iyi oluş ve sakinlik yönünde kurulmuştur; yani ters puanlanması gereken maddeler bulunur. Ancak hangi maddelerin ters çevrileceğini belirten puanlama anahtarı bu kaynakta verilmemiştir; aynı şekilde kesme puanı ve norm tablosu da bu kaynakta verilmemiştir. Ters çevirme yapılmadan alınan ham toplam yanıltıcıdır. Anahtar olmadan puanlamaya girişmek yerine, elinizdeki toplamı yorumsuz bırakın ya da resmi puanlama yönergesine ulaşın.

Alt ölçekler

• Durumluk kaygı (Form TX-1) (20–80): 20 maddelik, o anda hissedileni soruşturan bölüm
• Sürekli kaygı (Form TX-2) (20–80): 20 maddelik, kişinin genel olarak nasıl hissettiğini soruşturan bölüm

Sayıyı eşikle değil, kişinin kendi seyriyle oku

Bu kaynak herhangi bir kesme puanı ya da şiddet basamağı sunmadığından, tek bir ölçümü "yüksek/düşük" diye etiketlemek için dayanağınız yoktur. Kullanışlı okuma, kişinin kendi başlangıç değerine göre değişimidir: aynı form aynı koşullarda tekrarlandığında puanın yönü izlenir. Form TX-1'de gözlenen düşüş çoğunlukla o anki bağlamla ilişkilidir ve seans içi bir müdahalenin anlık etkisini yansıtabilir; kalıcı değişimin göstergesi sayılmaz. Form TX-2'deki hareket daha yavaştır, kısa aralıklarla büyük oynama beklemeyin. Puanı yorumlarken formun doldurulduğu anı, o günkü olayları ve uyku/yorgunluk gibi durumsal etkenleri not düşün; bunlar olmadan iki ölçüm arasındaki fark tek başına anlam taşımaz.

İki formun karıştırılması ve künyenin doldurulması

En sık karşılaşılan hata, iki formun aynı zihinsel çerçeveyle doldurulmasıdır: danışan Form TX-2'yi de "şu anda nasılım" diye yanıtlarsa, sürekli kaygı ölçümü aslında ikinci bir durumluk ölçümüne dönüşür ve iki puan yapay olarak birbirine yaklaşır. Formları teslim alırken zaman çerçevesinin doğru anlaşıldığını kısaca kontrol edin. İkinci tuzak, TX-1'in doldurulduğu bağlamın kayıt altına alınmamasıdır; bekleme odasındaki gerginlik, yolda yaşanan bir olay ya da seansın hemen ardındaki rahatlama puanı belirgin biçimde oynatır. Üçüncüsü, form başındaki künye alanıdır: ad, meslek gibi tanımlayıcı bilgiler dosyalama ve paylaşım açısından dikkat gerektirir; kurum içi anonimleştirme uygulamanız varsa formu vermeden önce düzenleyin.