Çocuklar İçin Sosyal Anksiyete Ölçeği: ne zaman seçilir, nasıl okunur

Uluslararası adı: Social Anxiety Scale for Children – Revised (SASC-R)
Madde sayısı: 18
Uygulama biçimi: Öz-bildirim — danışan doldurur
Yanıt ölçeği: 1 (hiçbir zaman) – 5 (daima), beş basamaklı
Olası toplam puan: 18–90

Ne ölçer

Ölçeğin kapsamı ve yanıt biçimi

Bu form, çocukların akran ortamlarındaki sosyal kaygısını çocuğun kendi bildirimiyle ölçen, yenilenmiş biçim olarak adlandırılan 18 maddelik bir öz-bildirim aracıdır. Çocuk her cümleyi son bir ayı düşünerek değerlendirir ve kendisine uygunluk derecesine göre 1 ile 5 arasında bir basamak işaretler; basamaklar hiçbir zamandan daimaya doğru sıralanır. Maddelerin içeriği ağırlıklı olarak iki alana yayılır: akranların kendisi hakkında ne düşündüğüne ilişkin endişe ve olumsuz değerlendirilme korkusu ile, tanıdık ya da yeni akran gruplarında kaçınma ve geri çekilme. Yanıtlar çocuğun kendi işaretlemesiyle alınır; kaynakta ebeveyn ya da öğretmen için paralel bir biçim ya da klinisyen derecelendirmesi yer almaz.

Ne zaman seçilir

Hangi soruya karşılık geliyor, hangi araçlarla karışır

Ölçek genel kaygı düzeyini değil, özellikle akran ortamına bağlı kaygıyı hedefler; maddelerin tamamı diğer çocuklarla kurulan temas ve bu temasta değerlendirilme teması etrafında toplanmıştır. Sınav kaygısı, ayrılık kaygısı, bedensel kaygı belirtileri ya da genel yaygın endişe için ayrı araçlara ihtiyaç duyulur; bu formda o alanları temsil eden madde yoktur. Yetişkin sosyal kaygı ölçekleriyle karıştırılabilir, ancak buradaki dil ve bağlam çocuk akran dünyasına göre kurulmuştur, yetişkin performans ortamlarına değil. Sosyal içe çekilme mi yoksa değerlendirilme korkusu mu baskın sorusuna yanıt ararken, maddelerin iki kümeye dağıldığı akılda tutulur: başkalarının düşüncesine ilişkin endişe ve temastan kaçınma.

Nasıl uygulanır

Çocukla uygularken dikkat edilecekler

Yönerge çocuktan iki şeyi aynı anda yapmasını ister: son bir aylık pencereyi akılda tutmak ve her cümle için uygunluk derecesini beş basamak üzerinden ayarlamak. Küçük yaş grubunda ya da okuma akıcılığı sınırlı çocuklarda bu iki işlem birden zorlanma yaratır; maddeler sesli okunarak ilerlenebilir, ancak çocuğun kendi kararını vermesi korunur. Beş basamağın anlamı doldurmaya başlamadan somutlaştırılır, çünkü çocuklar sıklıkla uç basamaklara yerleşip ara basamakları kullanmaz. Ebeveynin yanıtları duyabileceği bir düzende doldurmak, özellikle akran ilişkilerine dair sorularda çocuğun cevabını yumuşatmasına yol açar; mümkünse çocuk formu tek başına doldurur. Yarım bırakılan maddeler toplam puanı düşüreceği için, form geri alınırken boş satır kalıp kalmadığı gözden geçirilir.

Nasıl puanlanır

Puan nasıl elde edilir, kaynağın söylemedikleri

Her madde 1 ile 5 arasında bir değer alır ve puan, işaretlenen basamakların toplanmasıyla elde edilir; 18 madde üzerinden kuramsal aralık 18 ile 90 arasındadır. Kaynak metinde ters puanlanan madde belirtilmemiştir, dolayısıyla tüm maddeler işaretlendiği yönde toplanır. Alt ölçek ayrımı ve her alt ölçeğe hangi maddelerin girdiğine ilişkin bir liste bu kaynakta verilmemiştir; bu nedenle raporlama tek bir toplam puan üzerinden yapılır. Kesme puanı da bu kaynakta verilmemiştir; formun üzerinde düzey tanımlayan bir tablo, yaşa veya cinsiyete göre norm bilgisi ya da eşik değer bulunmamaktadır. Puanı bir eşiğe göre sınıflandırmak yerine, ham toplam ve tek tek yüksek işaretlenen alanların dağılımı üzerinden konuşulur.

Bu kaynakta kesme puanı verilmemiş. Puan bir şiddet etiketine çevrilmez; aynı kişide zaman içindeki değişim izlenir.

Nasıl yorumlanır

Sayıyı klinik olarak okumak ve seyri izlemek

Bu kaynakta eşik değer bulunmadığı için puan bir tanı ya da düzey etiketine çevrilemez; yüksek toplam, çocuğun son bir ay içinde akran ortamında kendini değerlendirilmiş ve rahatsız hissettiğini daha sık bildirdiğini gösterir. Klinik anlam, toplamdan çok örüntüden çıkar: endişe ağırlıklı maddelerin mi yoksa kaçınma ağırlıklı maddelerin mi yüksek işaretlendiği, tedavi hedefini doğrudan biçimlendirir. Değerlendirilme endişesi baskınsa bilişsel çalışma, temastan kaçınma baskınsa kademeli maruz bırakma ve sosyal beceri çalışması öne çıkar. Seyri izlerken aynı ölçüm penceresi korunur; son bir ay sorulduğu için ölçümler arasına en az bir aylık aralık bırakmak, puan değişiminin yorumlanabilir olmasını sağlar. Puandaki düşüş tek başına değil, okul katılımı ve arkadaş temasındaki gözlemlerle birlikte okunur.

Sık düşülen tuzak

Puanı yanıltan durumlar

Öz-bildirim olduğu için puan, çocuğun kendi iç halini fark etme ve sözelleştirme kapasitesine bağlıdır; kaygısını bedensel yakınmalar üzerinden yaşayan ya da sorunu dışarıda gören çocuklarda düşük puan yanıltıcı olabilir. Sosyal onay arayışı yüksek çocuklarda ise tersine, ölçek kendisinden beklenen doğrultuda doldurulabilir. Ölçüm penceresi son bir aydır: tatil, okul değişikliği, sınıf arkadaşlarıyla yeni tanışma gibi dönemler puanı geçici olarak yükseltebilir, bu nedenle formun hangi döneme denk geldiği not edilir. Otizm spektrumu ya da dil gecikmesi olan çocuklarda sosyal temastan uzak durma kaygıdan değil farklı bir mekanizmadan kaynaklanabilir; ölçek bu ayrımı yapmaz. Toplam puanın tehlikelilik göstergesi olarak okunmaması gerekir; araç böyle bir amaçla düzenlenmemiştir.

Pisivizör'de bu ölçek

Araç kitaplığında bu ölçek, buradaki klinik notlarla birlikte durur. Vakaya atayıp kendi kaydınızı uygulama içinde tutabilirsiniz; danışana hiçbir şey gönderilmez. Kaydettiğiniz sonuçları Vaka Asistanı formülasyonunuz ve seans notlarınızla birlikte değerlendirir.

Vakanızda kullanın: erken erişim

Ölçek maddeleri telif nedeniyle bu sayfada yayımlanmaz. Maddeler ve Türkçe uyarlama bilgisi için kaynağa gidin. Ölçek kaynağı