Belirti Yorumlama Ölçeği: ne zaman seçilir, nasıl okunur

Uluslararası adı: Symptom Interpretation Questionnaire (SIQ)
Madde sayısı: 39
Uygulama biçimi: Öz-bildirim — danışan doldurur
Yanıt ölçeği: 1–5; 1=Hiç, 2=Biraz, 3=Orta, 4=Çok, 5=Pek çok
Olası toplam puan: 39–195

Ne ölçer

Bedensel belirtilere verilen nedensel atıfları haritalar

Belirti Yorumlama Ölçeği, ek talimata göre kişilerin kendi kendilerine doldurduğu ve bedensel belirtilere yaptıkları nedensel atıfları ölçen bir öz-bildirim aracıdır. Ek talimat formu 39 soru ve 13 bedensel belirti kümesi olarak tanımlar. Her kümede bedensel hastalık/rahatsızlık, ruhsal sıkıntı/hastalık ve çevresel ya da normalleştirici açıklama sınıfları yer alır. Bu nedenle ölçek tek başına belirti şiddetini değil, belirtilerin hangi açıklama çerçevesiyle yorumlandığını görünür kılar.

Ne zaman seçilir

Belirti varlığından çok yorumlama biçimi sorulduğunda seçilir

Bu aracı, ana klinik soru bedensel yakınmanın varlığı veya yoğunluğu değil, danışanın bu yakınmaları hangi nedensel çerçevede anlamlandırdığı olduğunda seçmek daha uygundur. Ek talimata göre her belirti kümesi üç açıklama sınıfını yan yana sunar: bedensel hastalık/rahatsızlık, ruhsal sıkıntı/hastalık ve çevresel-normalleştirici açıklama. Bu yapı, aynı belirti alanında farklı atıf eğilimlerini karşılaştırmak için kullanışlıdır. Eğer amaç yalnızca belirti sayısını ya da genel psikolojik belirti düzeyini kaydetmekse bu form kaynakta öyle tanımlanmamıştır.

Nasıl uygulanır

Her atıf seçeneği ayrı ayrı işaretlenmelidir

Terapist yönergeyi, her durum için verilen nedenlerin ayrı ayrı derecelendirileceği ve ayrıca o durumun üç aylık pencerede yaşanıp yaşanmadığının işaretleneceği şeklinde açıklamalıdır. Ölçek, bir nedeni seçip diğerlerini boş bırakma formatı değildir; her atıf seçeneği için 1–5 arasında derece verilir. Uygulamada sık hata, kişilerin yalnızca yaşadıkları durumları yanıtlaması ya da üç atıf türünden sadece birini işaretlemesidir. Form geri alınırken boş atıf satırları ve yaşanmışlık işaretleri kontrol edilmelidir.

Nasıl puanlanır

Kaynak puanlama algoritması ve kesme puanı vermez

Ek talimat, yanıtların 1 ile 5 arasında değişen Likert dereceleriyle verileceğini ve atıf içeriklerinin üç ana açıklama sınıfında düzenlendiğini bildirir. Ancak kaynak, ham puanın nasıl toplanacağı, alt toplamların nasıl hesaplanacağı, ters madde bulunup bulunmadığı veya elde edilen sayının hangi aralıklarla yorumlanacağı hakkında ayrı bir algoritma sunmaz. Kesme puanı bu kaynakta verilmemiştir. Bu nedenle vaka kaydında, kullanılan hesaplama biçimi ile bunun kaynakta açıkça tarif edilmediği ayırt edilmelidir.

Bu kaynakta kesme puanı verilmemiş. Puan bir şiddet etiketine çevrilmez; aynı kişide zaman içindeki değişim izlenir.

Nasıl yorumlanır

Yaşanmışlık işareti ile atıf derecesi ayrı okunmalıdır

Sonuçlar, kişinin belirtileri açıklarken hangi atıf türlerine daha yüksek olasılık verdiğini gösteren bir profil olarak okunmalıdır. Tek bir yüksek derecelendirme, bedensel ya da ruhsal bir nedenin doğrulandığı anlamına gelmez; ölçek kişinin nedensel yorumunu toplar. Ana form ayrıca her belirti kümesinin belirtilen üç aylık pencerede yaşanıp yaşanmadığını sordurduğu için, yorumda iki bilgi ayrı tutulmalıdır: yaşanmışlık işareti ile atıf derecesi aynı şey değildir. Seans içinde profil, danışanın bedensel duyumlara verdiği anlamı konuşmaya açmak için kullanılabilir.

Sık düşülen tuzak

Boş bırakılan seçenekler formatı yanlış anlamaktan kaynaklanabilir

Bu formda her bedensel durumun altında birden fazla neden satırı ve ayrı bir yaşanmışlık işareti bulunduğu için eksik veri fark edilmeden kalabilir. Bir danışan yalnızca kendisine en yakın gelen açıklamayı işaretlerse ya da yaşamadığını belirttiği kümelerde tüm derecelendirmeleri boş bırakırsa, formun her seçenek için yanıt isteme mantığı bozulur. Form geri alındığında, boşlukların bilinçli mi yoksa formatı yanlış anlamaya bağlı mı olduğu netleştirilmelidir. Bu kontrol, içerik yorumu yapmadan önce yanıt formatına uygun tamamlanıp tamamlanmadığını gösterir.

Pisivizör'de bu ölçek

Araç kitaplığında bu ölçek, buradaki klinik notlarla birlikte durur. Vakaya atayıp kendi kaydınızı uygulama içinde tutabilirsiniz; danışana hiçbir şey gönderilmez. Kaydettiğiniz sonuçları Vaka Asistanı formülasyonunuz ve seans notlarınızla birlikte değerlendirir.

Vakanızda kullanın: erken erişim

Ölçek maddeleri telif nedeniyle bu sayfada yayımlanmaz. Maddeler ve Türkçe uyarlama bilgisi için kaynağa gidin. Ölçek kaynağı