Beck Depresyon Envanteri (BDE): ne zaman seçilir, nasıl okunur
- Uluslararası adı
- Beck Depression Inventory (BDI)
- Madde sayısı
- 21
- Uygulama biçimi
- Öz-bildirim — danışan doldurur
- Yanıt ölçeği
- her madde için 0–3 arasında derecelenen dört seçenekten birinin işaretlenmesi
- Olası toplam puan
- 0–63
Ne ölçer
BDE ne ölçer, hangi pencereyi kapsar
Beck Depresyon Envanteri (BDE), kişinin son bir hafta içinde kendini nasıl hissettiğini araştıran 21 maddelik bir öz-bildirim formudur. Her madde için artan şiddet sırasına dizilmiş dört ifade sunulur ve kişi durumunu en iyi anlatanı işaretler; seçenekler 0'dan 3'e derecelenir. Formun içeriği bilişsel ve duygusal alanla (karamsarlık, başarısızlık algısı, suçluluk, kendine yönelik olumsuz değerlendirme, ilgi ve karar verme güçlüğü) bedensel- vejetatif alanı (uyku, iştah, kilo, yorgunluk, cinsel ilgi, bedensel kaygı) birlikte kapsar. Form üzerinde ad, tarih ve toplam skor için ayrılmış bir künye alanı bulunur. Uygulama kişinin kendi doldurmasıyla yapılır.
Ne zaman seçilir
Hangi durumda BDE, hangi durumda başka bir depresyon ölçeği
BDE, depresif belirti şiddetinin öz-bildirimle ve kısa sürede ölçülmesi istendiğinde uygundur; kişi kendi ifadelerini işaretlediği için hastanın belirtiyi nasıl deneyimlediğine dair niteliksel bilgi de verir. Görüşmeci derecelendirmesine dayalı klinisyen ölçekleriyle karıştırılmamalıdır: BDE klinisyen gözlemi değil, hastanın son bir haftaya ilişkin kendi bildirimidir; bu iki kaynak sistematik olarak farklılaşabilir. Ayrıca ölçek yalnızca depresif alanı kapsar; kaygı, uyku bozukluğu ya da işlevsellik ayrı araçlarla değerlendirilir. Okuryazarlığı sınırlı, ağır bilişsel yavaşlaması olan veya formu bağımsız dolduramayacak durumdaki kişilerde eşlik edilerek uygulanması ya da farklı bir yöntem seçilmesi düşünülür. Seyir takibi planlanıyorsa aynı aracın aynı biçimde tekrarlanması karşılaştırılabilirlik sağlar.
Nasıl uygulanır
Formu verirken zaman penceresini vurgulayın
Yönergenin iki kritik unsuru vardır: değerlendirilen dönem son bir haftadır ve her madde için yalnızca bir seçenek işaretlenir. Hastalar sıklıkla "genel olarak nasılım" diye düşünüp yıllara yayılan bir tabloyu işaretler; bu, seyir takibini bozar. Formu verirken zaman penceresini açıkça tekrarlamak ve seçenekleri baştan sona okuyup en uyanı seçmesini istemek yararlıdır. Dört seçenek şiddet sırasına dizilidir; hasta ilk uyan ifadeyi işaretleyip diğerlerini okumadan geçerse puan sistematik olarak düşer. Okuma güçlüğü, yorgunluk ya da yoğun konsantrasyon sorunu olan kişilerde form seans içinde, klinisyen eşliğinde ve maddeler okunarak doldurulabilir. Doldurulmuş formu seans içinde birlikte gözden geçirmek, boş bırakılan maddeleri yakalar.
Nasıl puanlanır
Ham puan nasıl elde edilir, kesme puanı durumu
Her maddede işaretlenen seçeneğin başındaki rakam (0, 1, 2 veya 3) o maddenin puanıdır; ham puan 21 maddenin toplamıdır ve formda bunun için ayrı bir "Toplam BECK-D skoru" satırı vardır. Ters puanlanan madde yoktur; alt ölçek ayrımı da bu formda tanımlanmamıştır, tek bir toplam puan üretilir. Maddelerin hepsi 0–3 arasında derecelendiğinden ölçeğin alabileceği en yüksek değer aritmetik olarak 63'tür. Puan aralıklarını şiddet düzeylerine bağlayan bir kesme puanı tablosu bu kaynakta verilmemiştir; dolayısıyla toplam skoru "hafif/orta/ağır" gibi etiketlere çevirmek için bu belgeye dayanılamaz. Bir maddede birden fazla seçenek işaretlenmişse veya boş bırakılmışsa, puanı hesaplamadan önce hastayla birlikte tek seçeneğe indirmek gerekir.
Bu kaynakta kesme puanı verilmemiş. Puan bir şiddet etiketine çevrilmez; aynı kişide zaman içindeki değişim izlenir.
Nasıl yorumlanır
Tek puanı değil, madde profilini ve seyri okuyun
Bu kaynak yalnızca ham toplam puan üretir; şiddet kategorisi vermez. Bu nedenle klinik değer, tek bir ölçümün mutlak büyüklüğünden çok aynı kişide zaman içindeki değişimden ve madde dağılımından gelir. Toplamı aynı kalan iki ölçümde ağırlığın bilişsel-duygusal maddelerden bedensel maddelere kayması (ya da tersi) klinik olarak anlamlı bir bilgidir ve seans gündemini biçimlendirebilir. Ölçek, bir hafta öncesine dayanan öz-bildirim olduğu için ölçüm anındaki duygudurum dalgalanmasından etkilenir; iki ölçüm arasındaki küçük farkları tedavi yanıtı olarak okumak yerine üç-dört ölçümlük bir eğilim aramak daha güvenlidir. Puan, tanı koydurmaz; klinik görüşme ve öykü ile birlikte değerlendirilir.
Sık düşülen tuzak
Bedensel maddeler puanı şişirebilir ya da yanıltabilir
Ölçeğin önemli bir bölümü uyku, iştah, kilo değişimi, yorgunluk, cinsel ilgi ve bedensel yakınmalarla ilgilidir. Kronik ağrı, tiroid hastalığı, anemi, onkolojik tedavi, gebelik-lohusalık ya da yan etkisi belirgin ilaç kullanımı olan kişilerde bu maddeler depresif duygudurumdan bağımsız olarak yüksek işaretlenebilir; toplam puan gerçek depresif şiddeti abartır. Tersine, uzun süredir depresif olan ve tabloyu "normal hali" sayan kişilerde karşılaştırmalı ifadeler ("eskisi kadar", "her zamankinden") düşük işaretlenip yanlış negatif bir tablo doğurabilir. Bu nedenle yüksek toplam puanda bilişsel maddelerin ne kadar katkı yaptığına ayrıca bakmak, düşük puanda ise klinik gözlemle tutarsızlık olup olmadığını sormak gerekir. Sosyal beğenilirlik ve rapor/ tazminat bağlamı da yanıtları her iki yöne çekebilir.
Pisivizör'de bu ölçek
Araç kitaplığında bu ölçek, buradaki klinik notlarla birlikte durur. Vakaya atayıp kendi kaydınızı uygulama içinde tutabilirsiniz; danışana hiçbir şey gönderilmez. Kaydettiğiniz sonuçları Vaka Asistanı formülasyonunuz ve seans notlarınızla birlikte değerlendirir.
Vakanızda kullanın: erken erişimÖlçek maddeleri telif nedeniyle bu sayfada yayımlanmaz. Maddeler ve Türkçe uyarlama bilgisi için kaynağa gidin. Ölçek kaynağı