Yale-Brown Obsesyon Kompülsiyon Ölçeği (Y-BOCS): ne zaman seçilir, nasıl okunur

Y-BOCS bir anket değil, yarı yapılandırılmış görüşmedir

Bu ölçek hastanın kendi doldurduğu bir form değildir: soruları klinisyen sorar, puanı klinisyen verir. Kaynak, sorulan soruların sırayla kullanılmasını ama görüşmecinin durumu netleştirecek ek sorular sormakta serbest olmasını ister. Değerlendirme hastanın anlattıklarıyla sınırlı kalmaz, görüşme sırasındaki gözlem de puana girer. Zaman penceresi görüşmeden önceki bir haftadır ve puanlar o haftanın ortalamasını yansıtmalıdır. Aracın ölçtüğü şey obsesyon ve kompülsiyonun içeriği değil şiddetidir; içerik ayrı bir belirti kontrol listesiyle toplanır.

Görüşmeye başlamadan önce iki kavramın hastaya tanımlanması gerekir

Kaynak, sorulara geçmeden önce hastaya obsesyon ve kompülsiyonun ne demek olduğunun tanımlanmasını ve birer örnek verilmesini ister. Bu adım atlanırsa hasta kendi anladığı anlamda yanıtlar ve puanlar birbirini tutmaz. Tekrar uygulamalarda tanımların baştan anlatılması gerekmez, kısa bir hatırlatma yeterlidir. İkinci hazırlık adımı hedef belirtilerin listelenmesidir: hastanın mevcut obsesyon ve kompülsiyonları önce tek tek alınır, klinik olarak kullanışlı öbeklere ayrılır ve en belirgin olanlar işaretlenir. Derecelendirme bu listeye bakarak yapılır, havada değil.

On dokuz madde derecelendirilir, toplamı yalnızca ilk on üretir

Puanlamanın en sık kaçırılan kuralı budur: on dokuz maddenin hepsi derecelendirilir, ama toplam puanı yalnızca ilk on madde belirler. Kalan maddeler tabloyu zenginleştirir, toplama katılmaz. İlk beşin toplamı obsesyon alt ölçeğini, ikinci beşin toplamı kompülsiyon alt ölçeğini verir; her madde beş basamakta derecelendirildiği için iki alt ölçek de yirmi puanla sınırlıdır ve toplam kırkı aşmaz. On dokuz maddeyi toplayıp "Y-BOCS puanı" demek, literatürle kıyaslanamayan bir sayı üretir. Toplamı şiddet etiketine çeviren bir kesme puanı tablosu ise bu kaynakta verilmemiştir; eşik kullanılacaksa dayanağı ayrıca künyeye yazılır.

Alt ölçekler

• Obsesyon alt ölçeği (0–20): ilk beş maddenin toplamı
• Kompülsiyon alt ölçeği (0–20): ikinci beş maddenin toplamı

Puan kaçınmayı ve içgörüyü içermez — tedavi planı ikisini ayrıca sorar

Toplamı üreten on madde zaman, işlevsellik, rahatsızlık, direnç ve kontrol boyutlarını ölçer. Kaçınma, içgörü, kararsızlık ve aşırı sorumluluk toplamın dışında kalan maddelerdedir. Sonuç şudur: ağır kaçınma nedeniyle obsesyonla temas etmeyen bir hastanın toplamı düşük çıkabilir, çünkü kaçındığı sürece rahatsızlık da direnç de az yaşanır. Aynı şekilde içgörüsü zayıf bir hastada düşük direnç puanı iyileşme değil farklı bir tablo işaretidir. Toplamı düşüren şeyin ne olduğunu sormadan düşüşü tedaviye yanıt saymayın.