Kişilik İnançları Ölçeği Kısa Form (PBQ-S): ne zaman seçilir, nasıl okunur

Kısa formun ölçtüğü alan

PBQ-KF, kişinin kişilik inançlarına ne kadar inandığını öz-bildirim yoluyla kaydeden kısa formdur. Ana form 65 numaralı ifade içerir ve yanıtlar 0-4 aralığında inanç derecesi olarak işaretlenir. Yönerge, danışanın tekil bir olaydan çok alışılmış değerlendirmesine göre karar vermesini ister. Bu nedenle form, seans öncesi hazırlıkta ya da vaka formülasyonunda danışanın temel inanç temalarını sayısal olarak toplamak için kullanılabilecek bir kayıt aracıdır; klinisyen tarafından puanlanan bir görüşme formu değildir.

Birden fazla kişilik inancı alanını birlikte görmek

Bu aracı, tek bir dar inanç temasından çok birden fazla kişilik inancı alanının aynı oturum bağlamında görülmesi istendiğinde seçmek uygundur. Ek tablo on ayrı alt ölçeği aynı formdan puanlar; bu, danışanın farklı örüntülerdeki inanç onaylarını yan yana görmeye yarar. Seçim yaparken formun öz-bildirim doğasını koru: sonuçlar danışanın inançlara verdiği yanıt puanlarından oluşur, davranış gözlemi ya da yapılandırılmış görüşme puanı değildir.

Uygulamada yanıt çerçevesi

Danışan formu doldururken her satırda tek bir yanıt seçmelidir; ana formdaki örnek, seçimin seçeneklerden birinin işaretlenmesiyle yapıldığını gösterir. Uygulama sırasında açıklama, inanç derecesini seçmeye odaklanmalı; danışandan her ifade için ayrı yaşam öyküsü anlatması istenmemelidir. Formda ad-soyad ve tarih alanları bulunur; klinik kayıt düzeninde bu bilgiler korunmalı, not veri tabanına kimliklendirici bilgi aktarılmamalıdır. Zaman penceresi kesin bir tarih aralığı değil, kişinin alışılmış değerlendirme tarzıdır.

Alt ölçek ham skoru ve test skoru

Ek puanlama sayfası, ham skorun alt ölçeklere göre hesaplandığını gösterir. Her alt ölçek için ek tabloda belirtilen 7 form maddesinin yanıt puanları toplanır. Ham skor sonrasında ek tabloda verilen alt ölçeğe özgü formülle “test skoru”na dönüştürülür. Ek belge genel toplam puanın kullanılacağını belirtmez ve ters puanlama yönergesi vermez. Kesme puanı bu kaynakta verilmemiştir; bu nedenle otomatik yorumlama için eşik eklenmemelidir.

Alt ölçekler

• Çekingen (–): 7 form maddesinin yanıt puanları toplanarak ham skor elde edilir; test skoru ek formüle göre hesaplanır.
• Bağımlı (–): 7 form maddesinin yanıt puanları toplanarak ham skor elde edilir; test skoru ek formüle göre hesaplanır.
• Pasif Agresif (–): 7 form maddesinin yanıt puanları toplanarak ham skor elde edilir; test skoru ek formüle göre hesaplanır.
• Obsesif Kompülsif (–): 7 form maddesinin yanıt puanları toplanarak ham skor elde edilir; test skoru ek formüle göre hesaplanır.
• Antisosyal (–): 7 form maddesinin yanıt puanları toplanarak ham skor elde edilir; test skoru ek formüle göre hesaplanır.
• Narsisistik (–): 7 form maddesinin yanıt puanları toplanarak ham skor elde edilir; test skoru ek formüle göre hesaplanır.
• Histriyonik (–): 7 form maddesinin yanıt puanları toplanarak ham skor elde edilir; test skoru ek formüle göre hesaplanır.
• Şizoid (–): 7 form maddesinin yanıt puanları toplanarak ham skor elde edilir; test skoru ek formüle göre hesaplanır.
• Paranoid (–): 7 form maddesinin yanıt puanları toplanarak ham skor elde edilir; test skoru ek formüle göre hesaplanır.
• Borderline (–): 7 form maddesinin yanıt puanları toplanarak ham skor elde edilir; test skoru ek formüle göre hesaplanır.

Alt ölçek adını tanı etiketi gibi kullanmama

Ek sayfadaki alt ölçek adları, puanın hangi kişilik inancı alanına ait olduğunu gösterir: çekingen, bağımlı, pasif agresif, obsesif kompülsif, antisosyal, narsisistik, histriyonik, şizoid, paranoid ve borderline. Yüksek yanıt değerleri daha güçlü inanmayı temsil ettiği için ham skor, ilgili alanın danışan tarafından daha fazla onaylanmasına işaret eden bir özet sayı olarak okunur. Kaynak yorum sınıfları, klinik önem düzeyleri veya tanı eşiği vermez; alt ölçek adı tek başına tanı etiketi gibi kullanılmamalıdır.

Alt ölçekleri bağımsız toplamlar gibi okumama

Ek puanlama anahtarında bazı form maddeleri birden fazla alt ölçek hesabında kullanılır. Bu yapı nedeniyle alt ölçekleri birbirinden tamamen bağımsız toplamlar gibi okumak ya da tüm alt ölçek ham skorlarını tek bir genel toplamda birleştirmek yanıltıcı olabilir. Puan kontrolünde, 65 maddelik ana form ile ek sayfadaki alt ölçek üyeliklerinin bire bir ayrı kümeler oluşturmadığı unutulmamalıdır. Klinik notta, hangi alt ölçek puanının hangi hesaplama anahtarından geldiği açık tutulmalıdır.