Düşünce Özellikleri Ölçeği: ne zaman seçilir, nasıl okunur

On düşünce tarzı, iki yaşam alanında sıklık derecelendirmesi

Öz-bildirim biçiminde doldurulan bir ölçek. On ayrı düşünce tarzını kapsar; her tarz önce kısa bir tanımla açıklanır, ardından tarzın günlük hayatta nasıl görünebileceğini göstermek için iki kurgusal durum anlatılır. Kişi her düşünce tarzını iki yaşam alanında — sosyal ilişkiler ve kişisel başarı bağlamında — ne sıklıkta kullandığını ayrı ayrı işaretler. Böylece toplam yirmi derecelendirme çıkar. Yanıtlar 1'den 7'ye uzanan sıklık basamaklarıyla verilir; uçlar "Asla" ve "Her zaman", orta nokta "Ara sıra" olarak etiketlidir. Ölçek belirti şiddetini değil, kişinin düşünme biçimindeki eğilimleri sorar; bu yüzden çıktısı bir yakınma listesi değil, bir bilişsel tarz profilidir.

Ne zaman bu ölçek, ne zaman belirti ölçeği

Bu araç, hastanın ne kadar sıkıntı yaşadığını değil, sıkıntıyı üretirken hangi düşünme biçimlerine başvurduğunu sorar. Depresyon ya da kaygı şiddetini izleyen belirti ölçekleriyle aynı işi yapmaz; onların yanında, formülasyonun bilişsel katmanını doldurmak için kullanılır. Bilişsel davranışçı çalışmanın psikoeğitim aşamasında özellikle işlevseldir, çünkü ölçeğin kendisi her düşünce tarzını tanımlayıp örneklendirdiği için hasta doldururken kavramlarla tanışır. Ayrıca sosyal alan ile başarı alanının ayrı sorulması, çarpıtmaların alana göre farklılaşıp farklılaşmadığını görmeye izin verir — ilişkisel bağlamda yoğunlaşan bir eğilimle iş/okul bağlamında yoğunlaşan bir eğilimi ayırmak, hedef seçimini doğrudan etkiler.

Okuma yükü yüksek bir form; önce kavram, sonra işaretleme

Ölçek klasik bir madde listesi gibi hızlı doldurulmaz: kişi her bölümde önce bir tanımı, sonra iki kurgusal durumu okumak, ardından işaretlemek durumundadır. Yönerge bunu açıkça görev olarak tarif eder — önce düşünüş tarzını anlamak, sonra sıklığı işaretlemek. Ödev olarak verirken bunu söyle: açıklamalar atlanıp doğrudan sayı işaretlenirse ölçek anlamını yitirir. Okuma güçlüğü, yorgunluk ya da dikkat sorunları olan hastalarda seansta birlikte ilerlemek daha güvenlidir. Uygulama süresi ve tekrar aralığı bu kaynakta belirtilmemiştir. Kişinin hangi zaman dilimini düşünerek yanıtlayacağı da yönergede tanımlı değildir; bunu boş bırakmak yerine hastayla baştan konuşup aynı çerçeveyi tekrarlarda koru.

Yirmi derecelendirme, ters madde yok, kesme puanı yok

On düşünce tarzının her biri iki kez — sosyal alan ve kişisel başarı alanı için — derecelendirilir; toplam yirmi işaretleme yapılır. Her işaretleme 1 ile 7 arasında bir değer alır ve tüm basamaklar aynı yönde ilerler; kaynakta ters puanlanan bir yanıt yoktur. Ham puan işaretlenen değerlerin toplanmasıyla elde edilir. Yapı gereği üç düzeyde okuma mümkündür: her düşünce tarzı için ikili derecelendirme, iki yaşam alanının kendi toplamı ve genel toplam. Kaynak PDF bir puanlama anahtarı, norm tablosu ya da kesme puanı sunmaz; kesme puanı bu kaynakta verilmemiştir. Bu nedenle çıkan sayı bir eşikle karşılaştırılarak değil, kişinin kendi profili içinde ve zaman içindeki değişimiyle değerlendirilir.

Alt ölçekler

• Sosyal alan (–): Her düşünce tarzının arkadaş, eş ve aile ilişkileri bağlamında ne sıklıkta kullanıldığına ilişkin derecelendirmeler
• Kişisel başarı alanı (–): Her düşünce tarzının okul ya da iş bağlamında ne sıklıkta kullanıldığına ilişkin derecelendirmeler

Toplamdan çok profil ve alanlar arası fark okunur

Kesme puanı bulunmadığı için tek bir toplam sayı üzerinden yargı kurmak yerine profili okumak daha verimlidir. Hangi düşünce tarzlarının 7'ye yakın, hangilerinin uçta düşük işaretlendiğine bak; bu, terapide önce hangi biliş üzerinde çalışılacağını belirlemeye yardım eder. İkinci okuma katmanı alan farkıdır: aynı tarz sosyal bağlamda yüksek, başarı bağlamında düşük işaretlenmişse çarpıtmanın bağlama bağlı olduğu düşünülür ve müdahale o bağlamın örnekleriyle kurulur. Seyri izlemek için ölçek aynı yönergeyle tekrarlanabilir; anlamlı olan, mutlak düzeyden çok belirli tarzlardaki düşüştür. Formu hastayla birlikte gözden geçirmek başlı başına bir farkındalık çalışmasıdır.

Farkındalık arttıkça puan yükselebilir

Ölçek kişinin kendi düşünme biçimini fark edip adlandırmasını ister. Terapinin başında çarpıtmalarını henüz ayırt edemeyen bir hasta düşük işaretleyebilir; bilişsel çalışma ilerledikçe aynı eğilimleri tanımaya başlayıp daha yüksek işaretleyebilir. Bu artış kötüleşme değil, gözlem duyarlılığının artması olabilir — puanı yorumlarken hastaya "geçen sefere göre bunları daha mı çok fark ediyorsun" diye sormak ayrımı sağlar. İkinci tuzak sosyal beğenilirliktir: tarzlar formda olumsuz çerçevede tanımlandığı için kişi kendini savunmacı biçimde düşük puanlayabilir. Üçüncüsü, kurgusal örneklerin hastanın yaşamına uzak kalması; örnek durum kendisine hiç benzemiyorsa tanımı doğru anlasa bile düşük işaretleyebilir. Bu üç olasılığı puanı yorumlamadan önce elemek gerekir.