Süpervizyon formu ve onam: hangisi ne işe yarar

"Süpervizyon formu" diye aradığınızda tek bir belge çıkmaz, çünkü tek bir belge yoktur. Süpervizyonda dolaşan formlar en az dört ayrı işi görür ve bunları dolduran kişiler de farklıdır.

Kısa cevap: bir grup form süpervizörün sizi değerlendirmesi için, bir grup form sizin oturumu aktarmanız için, bir form akranlarınızın geri bildirimi için, bir form da danışanın onayı için vardır. Dördünü karıştırmak yaygın bir hata.

Dört grup, dört farklı dolduran. Aradığınız formu bulmanın en hızlı yolu önce kimin dolduracağını sormak.

Süpervizyon formu dediğimiz rubrikler: süpervizör neye bakar

ÇOMÜ RPD Uygulama Kılavuzu (2025) üç ayrı rubrik örneği veriyor ve üçü farklı şeye bakıyor:

1. Genel değerlendirme rubriği. Oturumun bütününe bakar: süre, görüşme ortamı, oturumun yapılandırılması, kayıt niteliği. Kılavuzdaki ölçüde görüşme süresi 50–60 dakika beklenir ve 40 dakikanın altına düşen oturum değerlendirmeye alınmaz.
2. Psikolojik danışma becerilerine yönelik rubrik. Oturumda kullandığınız terapötik becerilere bakar.
3. Süreç becerilerine yönelik rubrik. Danışmanın hangi aşamasını nasıl yürüttüğünüze bakar: hedefleri ayırt edebiliyor musunuz, somut ve ölçülebilir amaç kurabiliyor musunuz.

Üçüncü rubriğin bir özelliği dikkat çekici: olumsuz göstergeler tersten puanlanıyor. Yani "hedefleri birbirinden ayırt edemez" gibi bir madde, olumlu maddenin aynası olarak ayrıca puanlanıyor. Bunun pratik anlamı şu: bir beceriyi yapmamak, yanlış yapmakla aynı yere düşmüyor, ayrı ölçülüyor.

Bu rubrikler Özyürek, Topkaya, Sapmaz ve meslektaşlarının 2022'de son hâlini verdiği formlar. Maddelerini buraya kopyalamıyoruz; kılavuzun kendisi açık erişimde, kaynaktan bakabilirsiniz.

Sizin doldurduğunuz formlar

İki tane: her oturumun özetleme raporu ve kaydın deşifresi ya da zaman-beceri çizelgesi. Kılavuz ikisini de kayıtla birlikte istiyor. Ne yazılacağını süpervizyon raporu örneği yazısında altı satırlık bir iskeletle anlattık.

Buraya bir de vaka formülasyonu formu ekleniyor. Üçü birlikte, süpervizöre "ne oldu, ne söylendi, neye bağladım" sorularının cevabını veriyor.

Akran değerlendirmesi formu

Kılavuzdaki dördüncü form, adayın akranları tarafından değerlendirilmesi için. Amacı iki yönlü: grup süpervizyonunun etkililiğini artırmak ve katılımı yükseltmek. Süpervizör isterse başarı değerlendirmesinde de kullanabiliyor.

Akran değerlendirmesi küçümsenen bir araç. Oysa Sarısoy Aksüt'ün (2023) aktardığı akran grup süpervizyonu, süpervizör bulunamadığı durumlarda tanınmış bir biçim; yarı yapılandırılmış formlar ve vaka sunumları üzerinden yürüyor. Bizce serbest çalışan bir klinisyen için en ulaşılabilir süpervizyon biçimi bu ve işleyişini sağlayan şey tam olarak yazılı bir form.

Akran grubunu ayakta tutan şey yazılı formdur: sözlü geri bildirim toplantıdan sonra buharlaşır.

Süpervizyon onam formu: danışan neyi onaylıyor

Burası en çok atlanan yer. Danışanınızın oturumunu süpervizyona götürecekseniz, danışan bunu bilmek ve onaylamak zorunda.

Kılavuzun veli aydınlatma ve bilgilendirilmiş onam formunda bu gerekçe açıkça yazılı: kayıt, hizmetin niteliğini güvence altına almak ve danışmanın süpervizyon alabilmesi için alınır, kimlik bilgileri saklı tutularak kaydedilir ve görüşmeyi yapan kişi tarafından korunarak saklanır.

Bir süpervizyon onamının karşılaması gereken asgari başlıklar:

1. Oturumun kaydedileceği ve kaydın ne olduğu (ses mi, görüntü mü).
2. Kaydın neden alındığı: süpervizyon, yani hizmetin niteliğinin güvence altına alınması.
3. Kaydı kimin göreceği: süpervizör ve varsa süpervizyon grubu.
4. Kimlik bilgilerinin saklı tutulacağı, danışanın rumuzla anılacağı.
5. Kaydın nerede, ne kadar saklanacağı ve ne zaman imha edileceği.
6. Onayın gönüllü olduğu ve geri alınabileceği.
7. Reşit olmayan danışanda velinin aydınlatılması ve onayı.

Yedi başlık asgari kapsamdır, hazır metin değildir. Metnin kendisi kurumunuzun ve hukukçunun onayından geçmeli.

Buradaki liste kapsam listesidir, hazır bir onam metni değildir. Onam metninin hukuki dili kurumunuzun ve bir hukukçunun onayından geçmeli; KVKK yükümlülükleri çalıştığınız yere göre değişir. Biz size imzalatacağınız metni veremeyiz, neyin eksik olduğunu gösterebiliriz.

Sık yapılan üç hata

Birincisi, onamı ilk oturumda alıp sonra kayıt biçimini değiştirmek. Kurgusal örnek: ses kaydı için onay aldınız, üçüncü oturumda süpervizörünüz beden dilini görmek isteyince video çekmeye başladınız. O oturum onam kapsamının dışında kaldı ve süpervizyonda kullanılamaz.

İkincisi, rumuzu formda kullanıp dosya adında gerçek adı bırakmak. Örneğin raporda "D-04" yazarken kaydın dosya adı "ayse-3-oturum.m4a" ise gizlilik orada kaçar.

Üçüncüsü, imha tarihini hiç belirlememek. Kılavuz dosyanın KVKK'ya uygun olarak belirlenen süre içinde imha edilmesini şart koşuyor; "belirlenen süre" sizin belirlemeniz gereken şey.

Pisivizör'de

Pisivizör bu formların yerine geçmez; süpervizöre götüreceğiniz malzemeyi hazırlar. Vaka dosyasındaki notlar ve "Süpervizyon soruları" bölümü dışa aktarıldığında "Süpervizyon Vaka Sunumu" olarak PDF ya da Word çıkar. Serbest metin alanlarında kimlik bilgisi (TC, telefon, e-posta) engellenir ve yaygın adlar maskelenir, yani takma adla çalışma varsayılan davranıştır. Kayıt, onam ve imha süreci sizin ve kurumunuzun sorumluluğunda kalır.

Bu hafta yapılacak tek şey

Dosyanızdaki onam metnini açın ve yukarıdaki yedi başlığı tek tek işaretleyin. Eksik çıkan başlık varsa not edin; düzeltmeyi hukukçuyla yaparsınız ama eksiği bulmak beş dakika sürer. Süpervizyonun kendisi nasıl işler, ayrı bir yazıda.