SCL-90-R (psikolojik belirti tarama listesi): ne zaman seçilir, nasıl okunur

Uluslararası adı: Symptom Checklist-90-Revised (SCL-90-R)
Madde sayısı: 90
Uygulama biçimi: Öz-bildirim — danışan doldurur
Yanıt ölçeği: 0-4; 0=Hiç, 1=Çok az, 2=Orta derecede, 3=Oldukça fazla, 4=İleri derecede

Ne ölçer

90 maddelik öz-bildirim taraması

SCL-90-R, kaynak formda “psikolojik belirti tarama listesi” olarak adlandırılan 90 maddelik bir öz-bildirim aracıdır. Danışan her yakınma ya da sorun ifadesini, mevcut günü de kapsayan üç aylık pencere içinde kendisini ne ölçüde rahatsız ettiğine göre 0–4 arasında işaretler. Kaynakta klinisyen tarafından puanlanan bir görüşme yapısı, gözlem puanı ya da ayrı uygulayıcı yönergesi verilmemiştir. Bu nedenle aracı tanıtırken temel çerçeve; danışanın kendi bildirdiği yakınma düzeyi, belirtilen zaman penceresi ve beş basamaklı sayısal işaretlemedir.

Ne zaman seçilir

Tek bir belirti alanı yerine geniş tarama gerektiğinde

Bu form, kaynakta belirli bir alt alan adıyla değil genel bir psikolojik belirti tarama listesi olarak sunulur. Bu nedenle tek bir yakınma kümesine odaklanan dar kapsamlı bir araç yerine, danışanın çok sayıda belirti ifadesine öz-bildirim düzeyinde yanıt vermesi istendiğinde seçilebilir. Ancak bu PDF, alt ölçek adları, alt ölçek puanlama anahtarı ya da belirli belirti kümeleri için ayrı yorumlama çerçevesi vermez. Terapist, formun geniş tarama niteliğini korumalı; kaynakta bulunmayan alt boyut etiketlerini ya da alan bazlı sonuçları bu belgeye dayanarak üretmemelidir.

Nasıl uygulanır

Yönergeyi zaman penceresiyle birlikte ver

Uygulamada kritik nokta, danışanın her satırı aynı üç aylık pencereye göre değerlendirmesidir. Form, danışandan yakınma ve sorun ifadelerini dikkatle okumasını ve belirtilen sayı sistemiyle işaretlemesini ister. Terapist formu verirken madde içeriklerini açıklamaya çalışmamalı, danışanın kendi anlayışıyla derecelendirme yapmasına alan bırakmalıdır. Kaynak uygulama süresi belirtmez; bu nedenle süre beklentisi bu PDF’e dayanarak söylenemez. Formdaki örnek, yalnızca sayı ile işaretleme biçimini gösterir; örnek içerik klinik anlatıya taşınmadan, tüm maddelerin sırayla tamamlanması istenir.

Nasıl puanlanır

Bu PDF yalnızca 0–4 işaretlemeyi verir

Kaynak formun verdiği açık puanlama bilgisi, her madde için 0’dan 4’e uzanan beş basamaklı işaretleme sistemidir. Bu PDF’te norm tablosu, alt ölçek puanlama anahtarı, ters madde bilgisi ya da klinik sınıflama tablosu yer almaz. Kesme puanı bu kaynakta verilmemiştir. Bu nedenle formdan elde edilen sayılar kaydedilirken, yalnızca kaynakta görülen yanıt değerlerine dayanıldığı açık tutulmalıdır. Kaynak dışı puan dönüştürme, alt boyut hesaplama veya eşik kullanımı bu belgeye dayalı bir işlem olarak sunulmamalıdır.

Bu kaynakta kesme puanı verilmemiş. Puan bir şiddet etiketine çevrilmez; aynı kişide zaman içindeki değişim izlenir.

Nasıl yorumlanır

Sayılar öznel rahatsızlık düzeyini gösterir

Sonuçlar, danışanın üç aylık pencere içinde bildirdiği öznel rahatsızlık düzeyi olarak okunmalıdır. Yanıt basamakları “hiç”ten daha yüksek yoğunluk bildiren seçeneklere doğru ilerlediği için, daha yüksek işaretlemeler ilgili ifadelerde daha fazla huzursuzluk bildirildiğini gösterir. Ancak kaynak, bu sayıların hangi aralıklarda nasıl adlandırılacağını açıklamaz. Klinik görüşmede formu, danışanın kendi bildirimini düzenli biçimde görünür kılan bir tarama materyali olarak ele almak daha sadıktır. Tekrar uygulama aralığı bu kaynakta verilmediği için izlem sıklığı bu PDF’e dayanarak belirlenemez.

Sık düşülen tuzak

Zaman penceresini daraltmak sonucu bozar

Bu formda yanıtlar yalnız o anki duygu durumuna göre değil, mevcut günü de kapsayan üç aylık pencereye göre verilmelidir. En sık hata, danışanın sadece son birkaç günü ya da yalnızca seans günündeki halini düşünerek işaretleme yapmasıdır. Böyle bir durumda formun kapsadığı dönem daralmış olur ve sonraki karşılaştırmaların anlamı zayıflar. Kaynakta yaş, cinsiyet ve meslek gibi künye alanları bulunsa da bu PDF, bu değişkenlere göre norm ya da ayrı yorumlama sağlamaz. Bu alanlar puanı dönüştürmek için kullanılmamalıdır.

Pisivizör'de bu ölçek

Araç kitaplığında bu ölçek, buradaki klinik notlarla birlikte durur. Vakaya atayıp kendi kaydınızı uygulama içinde tutabilirsiniz; danışana hiçbir şey gönderilmez. Kaydettiğiniz sonuçları Vaka Asistanı formülasyonunuz ve seans notlarınızla birlikte değerlendirir.

Vakanızda kullanın: erken erişim

Ölçek maddeleri telif nedeniyle bu sayfada yayımlanmaz. Maddeler ve Türkçe uyarlama bilgisi için kaynağa gidin. Ölçek kaynağı