Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği (ACYÖ) — Kadın Formu: ne zaman seçilir, nasıl okunur

Uluslararası adı: Arizona Sexual Experiences Scale (ASEX)
Madde sayısı: 5
Uygulama biçimi: Öz-bildirim — danışan doldurur
Yanıt ölçeği: 6 basamaklı; 1 en olumlu uçtur, 6 en olumsuz/işlevin hiç gerçekleşmediği uçtur
Olası toplam puan: 5–30

Ne ölçer

Beş maddelik kısa cinsel işlev taraması, kadın formu

ACYÖ kadın formu, tek sayfaya sığan beş maddelik bir öz-bildirim aracıdır. Maddeler cinsel yanıt döngüsünün istek ucundan doyum ucuna doğru ilerleyen alanlarını kapsar: cinsel istek, uyarılma, bedensel uyarılma yanıtı ve orgazma ilişkin iki ayrı alan. Her madde altı basamaklı ortak bir derecelendirme çizgisiyle işaretlenir; basamak 1 işlevin en kolay/en doyurucu ucunu, basamak 6 ise işlevin hiç gerçekleşmediği ya da en zor olduğu ucu temsil eder. Zaman penceresi dardır: yanıtlar doldurulan gün dahil geçen bir haftaya göre verilir. Formun üst kısmında künye alanları ve altında klinisyenin doldurabileceği açık uçlu bir "Yorumlar" bölümü bulunur; bu bölüm sayısal puanın parçası değildir, niteliksel bağlam için ayrılmıştır.

Ne zaman seçilir

Kadın formu ile diğer ACYÖ formu karışabilir

ACYÖ'nün kadın formu, aynı ölçek ailesinin diğer formuyla aynı sayfa düzenine ve aynı altı basamaklı derecelendirme mantığına sahiptir; ayrım maddelerin bedensel yanıt bölümünde belirginleşir. Formun başlığında "KADIN FORMU" ibaresi yer alır ve doğru formun verildiği buradan doğrulanır. Aracın seçildiği tipik klinik an, cinsel işleve ilişkin bir yakınmanın hangi alanda yoğunlaştığını kısa sürede haritalamak istendiği andır: beş madde, istekten doyuma uzanan zinciri tek bakışta gösterir. Buna karşılık ölçek kısa olduğu için ilişki doyumu, partner etkileşimi, ağrı ya da bedene ilişkin düşünceler gibi alanları kapsamaz; bu alanlar gerekiyorsa görüşmeyle ya da başka bir araçla ayrıca ele alınır.

Nasıl uygulanır

Bir haftalık pencerenin vurgulanması

Yönerge, yanıtların doldurulan gün dahil geçen bir haftaya dayanmasını ister. Uygulamada en sık yapılan hata, hastanın "genel olarak nasılım" sorusuna göre yanıtlaması ve böylece ölçeğin dar penceresinin kaybolmasıdır; formu verirken bu pencereyi sözlü olarak da belirtmek yararlıdır. Ölçek öz-bildirimdir ve kısadır, seans içinde doldurulabilir; mahremiyet gerektiren bir içeriği olduğu için hastanın rahat edeceği bir düzen sağlanması uygundur. Formun üstündeki künye alanları kurumsal kayıt içindir; not tutarken bu alanlardaki kişisel bilgilerin aktarılmaması gerekir. Altındaki açık uçlu bölüm, hastanın yanıtlarını okurken dikkat çeken bağlamı (örneğin son bir haftanın olağandışı olup olmadığını) kaydetmek için kullanılabilir.

Nasıl puanlanır

Yön birleşiktir, kesme puanı bu kaynakta yok

Beş maddenin tamamı aynı yönde derecelendirilir: küçük numaralar işlevin daha kolay ve daha doyurucu yaşandığı ucu, büyük numaralar ise zorluğun arttığı ya da ilgili yanıtın hiç ortaya çıkmadığı ucu gösterir. Bu nedenle formda ters çevrilmesi gereken bir madde bulunmaz ve daha yüksek işaretlemeler daha fazla güçlüğe işaret eder. Ancak bu kaynak yalnızca form sayfasından ibarettir: maddelerin nasıl toplanacağına ilişkin bir puanlama anahtarı, alt ölçek tanımı ya da kesme puanı bu kaynakta verilmemiştir. Dolayısıyla tek bir toplam sayı üretip bunu bir eşikle karşılaştırmak bu belgeye dayandırılamaz; değerlendirme, işaretlemelerin hangi alanlarda uç basamaklara kaydığının okunmasıyla yapılır.

Bu kaynakta kesme puanı verilmemiş. Puan bir şiddet etiketine çevrilmez; aynı kişide zaman içindeki değişim izlenir.

Nasıl yorumlanır

Profil okuması ve seyir izleme

Kesme puanı bu kaynakta bulunmadığı için yorum, madde düzeyindeki dağılıma bakılarak yapılır: güçlüğün istek ucunda mı, uyarılma bölümünde mi yoksa orgazma ilişkin alanlarda mı yoğunlaştığı, görüşmede hangi başlığın açılacağını belirler. Zincirin başındaki alanların olumsuz uca kayması ile yalnızca doyum bölümünün olumsuz uçta olması klinik olarak farklı tablolardır ve farklı sorular gerektirir. Seyir izlemede ölçek, bir haftalık pencereyi ölçtüğü için tekrarlanabilir; iki uygulama arasındaki değişim, madde madde karşılaştırıldığında tek bir sayıdan daha bilgilendiricidir. Kaynak bir tekrar aralığı önermemektedir, bu nedenle sıklık klinik izlem planına göre belirlenir. Sayısal işaretleme her durumda görüşmenin yerine geçmez, ona giriş noktası oluşturur.

Sık düşülen tuzak

Dar pencere ve bağlamın görünmezliği

Ölçek yalnızca son bir haftayı sorar. Hastalık, aşırı yorgunluk, ilişki içinde geçici bir gerginlik ya da o hafta hiç cinsel etkinlik olmaması gibi durumlar işaretlemeleri olumsuz uca çekebilir ve tek uygulama bunu ayırt etmez; bu nedenle tek bir formdan süreğenlik çıkarımı yapmak yanıltıcıdır. Ölçeğin içeriği mahrem olduğu için sosyal onay kaygısı ya da utanç, yanıtları olumlu uca doğru kaydırabilir; tersine, yakınmasını duyurmak isteyen bir hasta uç basamakları seçebilir. Form ağrı, partnerle ilişki dinamiği, ilaç kullanımı ya da tıbbi durum hakkında hiçbir bilgi taşımaz; bu bilgiler sorulmadıkça puan tablosu eksik kalır. Formun altındaki açık uçlu bölüm tam da bu bağlamı kaydetmek için kullanışlıdır.

Pisivizör'de bu ölçek

Araç kitaplığında bu ölçek, buradaki klinik notlarla birlikte durur. Vakaya atayıp kendi kaydınızı uygulama içinde tutabilirsiniz; danışana hiçbir şey gönderilmez. Kaydettiğiniz sonuçları Vaka Asistanı formülasyonunuz ve seans notlarınızla birlikte değerlendirir.

Vakanızda kullanın: erken erişim

Ölçek maddeleri telif nedeniyle bu sayfada yayımlanmaz. Maddeler ve Türkçe uyarlama bilgisi için kaynağa gidin. Ölçek kaynağı